Przejdź do treści

Szybkie Zwycięstwa

Nasze smartfony bez przerwy nadają o tym, gdzie jesteśmy i co robimy. Dobra wiadomość: odcięcie większości komercyjnego szpiegowania nie wymaga bycia ekspertem od cyberbezpieczeństwa. To kwestia kilku prostych nawyków, które wdrożysz podczas krótkiej przerwy na kawę.

1. Usuń identyfikator reklamowy

Większość z nas nosi w kieszeni unikalny numer ukryty głęboko w systemie, tak zwany identyfikator reklamowy. To cyfrowy tatuaż, który pozwala firmom marketingowym i brokerom danych łączyć Twoje luźne ruchy w różnych aplikacjach w jeden spójny profil. Jeśli chcesz zrozumieć, dlaczego to realne zagrożenie, zajrzyj do sekcji Identyfikator reklamowy w Bazie Wiedzy.

Począwszy od Androida 12, Google umożliwiło całkowite usunięcie identyfikatora reklamowego.

  1. Otwórz główne Ustawienia telefonu i przejdź do sekcji Prywatność → Reklamy (w niektórych nakładkach: Google → Reklamy).
  2. Wybierz opcję „Usuń identyfikator reklamowy" i potwierdź wybór na kolejnym ekranie. Zapobiegnie to dostępowi do identyfikatora przez jakąkolwiek aplikację w przyszłości.

Starsze wersje systemu (Android 11 i niżej)

Na starszych urządzeniach opcja całkowitego usunięcia może nie być dostępna. Wybierz wtedy opcję blokującą personalizację reklam. Spowoduje to wyzerowanie identyfikatora i wysłanie sygnału o braku zgody na śledzenie.

Jeśli ekran jest zupełnie pusty i widzisz tylko pojedynczy link informacyjny, to gratulacje. Oznacza to, że po wcześniejszym wyłączeniu personalizacji reklam na koncie Google system automatycznie wykasował identyfikator z urządzenia.

Tak wygląda poprawnie wyczyszczony ekran reklamowy Google w systemie Android

Apple wymaga od aplikacji uzyskania zgody, zanim będą mogły uzyskać dostęp do IDFA. Konfigurację uszczelniamy na poziomie globalnym.

Krok 1: Globalna blokada śledzenia przez aplikacje (IDFA)

  1. Otwórz Ustawienia systemu iOS.
  2. Przejdź do sekcji Prywatność i ochrona, a następnie wybierz Śledzenie.
  3. Dezaktywuj opcję „Pozwalaj aplikacjom żądać możliwości śledzenia".
  4. Zapobiegnie to pytaniom o śledzenie w przyszłości. Jeśli aplikacje otrzymały zgodę w przeszłości, system zaproponuje nakazanie im zaprzestania śledzenia.

Krok 2: Ograniczenie natywnego profilowania Apple

Apple ma własny system reklamy ukierunkowanej, oddzielony od śledzenia przez podmioty trzecie. Aby go wyłączyć:

  1. Wróć do menu Prywatność i ochrona.
  2. Zjedź na sam dół i wybierz Reklamy Apple.
  3. Ustaw przełącznik Spersonalizowane reklamy na pozycję wyłączoną.

W obu przypadkach cel zostaje osiągnięty: dla przemysłu reklamowego stajesz się czystą kartą.

2. Wielka czwórka uprawnień

Zanim bezrefleksyjnie klikniesz „Zezwól" przy kolejnym wyskakującym okienku, zatrzymaj się na sekundę. Aby aplikacja mogła Cię skutecznie profilować, musi zebrać dane, działać po cichu, kiedy śpisz, i mieć jak wysłać te paczki na serwer brokerów.

Lokalizacja to nie przymus

Aplikacje do zamawiania taksówek i pogodynki świetnie dadzą sobie radę bez GPS, wystarczy ręcznie wpisać adres lub nazwę miasta. Zamiast usług od Google czy Apple możesz postawić na rozwiązania lokalne i otwartoźródłowe, takie jak Organic Maps czy OsmAnd. Wgrywasz do nich pobrane wcześniej mapy i podróżujesz całkowicie offline. Jeśli inna aplikacja koniecznie domaga się lokalizacji, zawsze wybieraj opcję przybliżoną zamiast precyzyjnej.

Ukryte radary (skanowanie Wi-Fi i Bluetooth)

Większość ludzi myśli, że jak wyłączy GPS, to jest niewidzialna. Nic bardziej mylnego. Telefony domyślnie przeczesują otoczenie w poszukiwaniu routerów i beaconów reklamowych, nawet gdy masz te moduły oficjalnie wyłączone. Brokerzy danych używają tych sygnałów, żeby wiedzieć, przy której półce sklepowej stoisz.

Wejdź w ustawienia lokalizacji, znajdź sekcję Skanowanie Wi-Fi i Bluetooth i wyłącz obie opcje.

Odcięcie od sieci

Jeśli aplikacja (czytnik PDF, kalkulator, gra jednoosobowa) działa w stu procentach lokalnie, zablokuj jej dostęp do internetu komórkowego i Wi-Fi. Choćby zebrała tonę statystyk wewnątrz telefonu, bez dostępu do sieci nie ma jak wysłać ich w świat.

Blokada sieci na czystym Androidzie

Nakładki takie jak One UI (Samsung) czy HyperOS (Xiaomi) mają wbudowane opcje blokowania sieci w ustawieniach aplikacji. Jeśli używasz czystego Androida, np. na Pixelu, możesz użyć prostej i bezpiecznej aplikacji typu firewall, na przykład NetGuard.

Koniec z pracą na trzy zmiany

Wiele aplikacji żyje własnym życiem, kiedy z nich nie korzystasz. Wejdź w ustawienia aplikacji (lub baterii) i dla wszystkiego, co nie musi wysyłać natychmiastowych powiadomień, wyłącz opcję „Zezwalaj na działanie w tle" (Allow background usage). Telefon nie tylko przestanie nadawać za Twoimi plecami, ale też podziękuje dłuższym czasem pracy na jednym ładowaniu.

3. Postaw systemową tarczę na trackery

Wszystko, co mimo powyższych blokad spróbuje wysłać zapytanie z telefonu, można przefiltrować w locie, zanim dotrze do serwerów szpiegujących. Masz do wyboru dwie proste drogi.

  • Prywatny DNS. Wbudowana w każdy nowoczesny telefon funkcja. Wchodzisz w ustawienia sieciowe, znajdujesz opcję Prywatny DNS i wpisujesz tam darmowy adres filtrujący, np. od NextDNS lub AdGuard. Od tej sekundy system sam blokuje zapytania do znanych sieci reklamowych. Szczegóły znajdziesz w poradniku Jak skonfigurować prywatny DNS.
  • VPN z filtrem. Jeśli zależy Ci nie tylko na blokowaniu trackerów, ale też na zamaskowaniu adresu IP i zaszyfrowaniu ruchu, użyj sprawdzonych usług, takich jak Proton VPN czy Mullvad.

Podsumowanie

Prywatność to proces, a nie stan zero-jedynkowy. Nie musisz wyrzucać telefonu ani rezygnować z technologii. Wdrożenie tych kilku kroków sprawi, że Ty i Twój telefon przestaniecie być otwartą księgą dla komercyjnych firm. Wystarczy zacząć od małych, świadomych zmian.